خلاص شدن از شر جوش سر سیاه میتواند شبیه به یک کار طاقتفرسا و غیرممکن به نظر برسد. بسیاری از افراد احتمالاً از دوران نوجوانی به امید کشف درمانهای جدید، مقالات و مجلات مختلف را مرور کردهاند، به سراغ متخصصان زیادی رفته و توصیههای گوناگون را انجام دادهاند و حتی درمانهای خانگی عجیب و غریب را هم امتحان کردهاند… اما مهم نیست چه روشهای عجیبی را امتحان میکنید، جوشهای سرسیاه از بین نمیروند.
رنه رولو (Renée Roleau) متخصص زیبایی افراد مشهور و سلبریتیها در مجله NewBeauty میگوید: «تقریباً هر فردی، در یک دوره که پوستش چربی زیادی تولید کرده است، با جوشهای سر سیاه روبهرو شده و تقریباً همه افراد آرزو میکنند که کاش سروکله جوش سر سیاه هیچ وقت پیدا نشود.»
جالب است بدانید که این نوع آکنهی سرسخت درد کمتری نسبت به جوشهای چرکی دارد و حتی سروکلهاش خیلی نامحسوستر از جوشهای سر سفید پیدا میشود؛ اما باعث ناامیدی بیپایان بسیاری از افراد میشود و برای بسیاری دیگر یک نگرانی عمده در زمینه مراقبت و سلامتی پوست به همراه دارد.
اما اینکه دقیقاً آنها چه هستند و چگونه باید درمان شوند، تقریباً یک راز است. بههمین دلیل بهتر است برای مقابله با جوش سر سیاه با اصول اولیه شروع کنیم؛ اینکه بدانید دقیقاً جوش سرسیاه چیست و چرا تشکیل میشود؟ میتواند مزیت بزرگی برای برنامهی درمانی شما باشد. علاوه بر این، دانستن و آشنایی با عوامل ایجاد کننده جوش سر سیاه میتواند گزینهای موثر باشد تا از این عوامل اجتناب کنید و همچنین باعث جلوگیری از آسیبهای پوستی نیز شود. پس ناامیدی را کنار بگذارید و با مجله بیتا عطر همراه شوید زیرا در این مطلب قصد داریم به تمام سوالات شما در مورد جوش سر سیاه پاسخ دهیم.
جوش سر سیاه چیست؟
جوش سر سیاه (Blackheads) نوعی آکنه رایج اما خفیف است که به صورت نقاط تیره کوچک روی پوست ظاهر میشود. رینا روپانی (Reena Rupani) متخصص پوست در این زمینه میگوید: «جوشهای سر سیاه در اصطلاح پزشکی، کومدونهای باز (open comedones) نامیده میشوند. کومدون منافذی در پوست هستند که غده چربی یا تولیدکننده چربی، فولیکول مو و عضلات کوچک و ریزی را که باعث باز و بسته شدن منافذ میشوند را به همدیگر متصل میکند. وقتی آن منافذ با مواد زائد، پوست مرده، چربی و آلودگیهای محیطی پر میشوند، تبدیل به جوش سرسیاه خواهند شد.»
هنگامی که سبوم اضافی، باکتریها و سلولهای مردهی پوست، باعث مسدودسازی فولیکول مو میشوند، سطح منافذ پوست را باز میکنند. در سلولهای مرده پوست، مادهای به نام ملانین وجود دارد که مسئول تولید رنگدانههای مو، چشم و پوست است. طبق گفته ACS (بزرگترین سازمان علمی جهان)، وقتی ملانین با اکسیژن موجود در هوایی که تنفس میکنیم، (از طریق همان منافذ باز) ترکیب میشود، منجر به رنگ تیره جوشهای سرسیاه میشود.
جوشهای سرسیاه میتوانند در هر جایی از بدن به وجود آیند؛ اما معمولاً روی ناحیه T صورت یعنی در امتداد پیشانی، بینی، گونهها و چانه ظاهر میشوند.
جوشهای سرسیاه اغلب با جوشهای سرسفید یا جوشهای چرکی اشتباه گرفته میشوند. طبق گفته انجمن آکادمی پوست آمریکا، تفاوت این جوشها با همدیگر در باز بودن یا نبودن منافذ مسدود شده است. در واقع یک برآمدگی سفید یا به رنگ گوشت در منافذ بسته وجود دارد، در حالی که جوشهای سرسیاه در معرض هوا و منافذ باز قرار میگیرند. همچنین جوشهای سرسیاه با جوشهای چرکی که هنگام آلودگی منافذ پوست ایجاد میشوند، نیز متفاوت هستند.
این در حالی است که جوشهای سرسفید و جوشهای چرکی معمولاً دردناک و با ناراحتی همراه هستند اما جوشهای سرسیاه معمولاً دردی ندارند. اگرچه جوشهای سرسیاه بر سلامت یا تندرسی افراد تأثیری ندارند، اما وجود آنها در کنار اشکال شدیدتر آکنه میتواند استرس روانی قابل توجهی را ایجاد کنند.
چه عواملی باعث ایجاد جوش سر سیاه می شود؟
برخلاف تصور رایج، جوش سر سیاه بر اثر آلودگیهای مانده در پوست به وجود نمیآید، بلکه زمانی سروکله این آکنه پیدا میشود که یک فولیکول مو یا منافذ پوست مسدود و یا ملتهب میشود. طبق گفتهی کلینیک کلیولند (the Cleveland Clinic)، کراتین زیاد، افزایش حضور باکتریها روی پوست و تغییرات هورمونی همگی مسئول تشکیل جوشهای سر سیاه هستند.
علاوه بر این افزایش سبوم که در نتیجهی تولید بیش از حد تستوسترون ایجاد میشود، عامل اصلی تشکیل جوش سر سیاه است. چربی اضافی که عامل اصلی پیدایش جوش سر سیاه است میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد که عبارتند از:
- عدم تعادل هورمونی که معمولاً نوجوانان و جوانان بیشتر آن تجربه میکنند،
- کم آبی
- تعریق زیاد
- عوامل ژنتیکی
- سیگار کشیدن
- کمبود خواب
- ورزش یا تمرین بیش از حد
تمام این موارد همگی میتوانند در افزایش چربی و ایجاد جوش سرسیاه نقش داشته باشند.
آیا میتوان از بروز جوش سر سیاه جلوگیری کرد؟
وقتی سروکله جوش سر سیاه روی پوست پیدا میشود، به سختی از بین میرود؛ اما آیا راهی وجود دارد که از بروز این نوع آکنه جلوگیری کرد؟ به گفته مجله کیلز (Kiehl’s) هیچ راهی برای درمان قطعی هیچ نوع مشکل پوستی از جمله آکنه و جوش سر سیاه وجود ندارد؛ با اینحال برخی از مراقبتهای اساسی از پوست وجود دارند که میتوانید آن را در روتین روزانه خود قرار دهید تا هم از بدتر شدن و هم از بروز جوش سر سیاه جدید جلوگیری کنید.
انجمن آکادمی پوست آمریکا (The American Academy of Dermatology) توصیه میکند که صورت خود را دو بار در روز با یک پاککننده ملایم و غیر کومدوژنیک بشویید و سپس به آرامی پوست را با آب گرم آبکشی کنید. همچنین بسیار مهم است که مطمئن شوید صورت شما به خوبی در طول روز آبرسانی شده است تا از خشکی و تحریک پوست جلوگیری شود.
استفاده از یک مرطوبکننده بدون روغن و بدون عطر، پس از شستن صورت علاوه بر اینکه باعث نرمی و مرطوب نگه داشتن پوست میشود، میتواند به کنترل تولید بیش از حد چربی نیز کمک کند.
استفاده از اسکراب صورت ممکن است برای از بین بردن تجمع چربی و سلولهای مرده پوست در منافذ وسوسهانگیز باشد؛ اما این لایهبردارهای فیزیکی نه تنها فایدهای ندارند بلکه میتوانند باعث تحریک پوست نیز شوند.
طبق گفته Everyday Health، این اسکرابها باعث ایجاد اختلال در رطوبت طبیعی پوست میشوند و حتی میتوانند پوست را چربتر نیز کنند. علاوه بر این اسکرابها نمیتوانند به اندازه کافی به عمق منافذ پوست نفوذ کنند (جایی که جوش سر سیاه واقعی ایجاده شده است) تا انسداد را بهطور کامل از بین ببرند.
برای جلوگیری از بروز جوش سر سیاه توجه به انواع محصولاتی که برای درمان این آکنه استفاده میشود، نیز بسیار مهم است. همچنین اگر بهصورت روزانه آرایش میکنید، استفاده از مواد آرایشی غیر کومدوژنیک بسیار حیاتی است. علاوه بر این باید به صورت مرتب برسهای آرایش، اپلیکاتورها و ابزارهای آرایشی را کاملاً تمیز کنید.
موثرترین درمانهای موضعی برای جوش سر سیاه
سالیسیلیک اسید (Salicylic acid) یک بتا هیدروکسی اسید (BHA) یا نوعی لایهبردار ملایم است که به از بین بردن سلولهای مرده پوست کمک میکند. برخلاف نوارهای پاک کننده منافذ پوست، سالیسیلیک اسید میتواند بهطور موثری به منافذ نفوذ کند و آکنه را از منبع اصلی از بین ببرد.
کریستال کورو (Crystal Koro)، متخصص زیبایی افراد مشهور، میگوید:« سالیسیلیک اسید برای از بین بردن تجمعی که جوش سر سیاه در منافذ ایجاد کرده است، فوقالعاده عمل میکند و به جرات میتوان آن را یک درمان خوب برای پوست در نظر گرفت.»
این در حالی است که سالیسیلیک اسید به کنترل تولید بیش از حد چربی نیز کمک میکند که باعث میشود این ماده به گزینهای عالی برای افراد دارای پوست چرب و مستعد آکنه تبدیل شود. همچنین استفاده منظم از این محصول اگرچه به حساسیت پوست و ترکیب با سایر محصولات پوستی بستگی دارد؛ اما استفاده روزانه آن بهطورکلی بدون عارضه است.
رتینوئیدها (retinoids) دیگر درمان موضعی محبوب جوش سر سیاه هستند که از ویتامین A مشتق شدهاند. این محصول شیمیایی برای یکدست کردن رنگ پوست و کاهش ظاهر خطوط ریز و چین و چروکها بسیار موفق عمل کردهاند. همچنین بهعنوان یک درمان عالی برای جوش سر سیاه شناخته میشوند.
طبق گزارش واشنگتن پست، رتینوئیدها با کاهش چربی پوست و منافذ مسدود شده، میتوانند ریشه جوشهای سر سیاه را از بین ببرند. با اینحال رتینوئیدها از نظر قدرت و عملکرد متفاوت هستند و برخی از آنها فقط با نسخه پزشک در دسترس قرار دارند.
بهطورکلی میتوان از رتینوئیدها بهصورت روزانه استفاده کرد؛ با اینحال بسته به نوع محصول و قدرت آن ممکن است لازم باشد آن را به آرامی و کمکم به استفاده روزانه اضافه کنید. همچنین اگر رتینوئید را به عنوان بخشی از برنامه روزانه مراقبت از پوست خود انتخاب میکنید، حتماً از کرم ضد آفتاب و مرطوب کننده استفاده کنید زیرا رتینوئیدها میتوانند باعث سوزش پوست شوند.
آیا چسب های پاک کننده منافذ پوست واقعا کارآیی دارند؟
نوارهای پاککننده منافذ یا “Pore Strips” که معمولاً به عنوان چسب پاک کننده بینی نیز شناخته میشوند، ابزاری هستند که در چند دهه اخیر برای از بین بردن جوش سر سیاه استفاده میشوند. این نوارهای کاغذی چسبنده با یک لایه چسب قوی طراحی شدهاند که برای از بین بردن لایههای بالایی (بیرونی) پوست مرده و جوشهای سرسیاه استفاده میشوند.
استفاده از این نوارها بسیار آسان است؛ کافی است صورت خود را بشویید و یک چسب جدید را روی پوست مرطوب بینی قرار دهید. سپس بگذارید بین 10 تا 20 دقیقه (بسته به نوع محصول) روی بینی بماند و بعد به آرامی آن رابکشید. اگر تا با حال از این چسبها استفاده کرده باشید میدانید که پس از برداشتن آن، پشت چسب چقدر منزجرکننده خواهد بود! اما آیا این چسبها واقعا در درمان یا از بین بردن جوشهای سرسیاه در ناحیه بینی مؤثر هستند؟
شاری مارچبین (Shari Marchbein) متخصص پوست، در این زمینه میگوید: «چسبهای منافذ پوست میتوانند (بسیار) موقت به بهبود ظاهر منافذ کمک کنند؛ اما هیچ تغییر یا بهبود دائمی در پوست با چنین روشی حاصل نخواهد شد».
این در حالی است که بسیاری از متخصصان پوست معتقدند که چسبهای منافذ پوست برای از بین بردن بخش بزرگی از چربی سطح موجود در منافذ مفید عمل میکنند؛ البته اگر به درستی و حداکثر دو بار در هفته استفاده شوند؛ قطعا متوجه خواهید شد که منافذ پوست شما کوچکتر و تمیزتر به نظر میرسند.
با این حال، نوارهای منافذ پوست یک راهحل دائمی برای برطرف کردن جوشهای سرسیاه نیستند زیرا باعث درمان علت اصلی پیدایش آنها نمیشوند. همچنین این ابزار برای همه افراد مناسب نیست؛ احتمال دارد افرادی که پوست حساسی دارند یا دچار بیماریهای پوستی مانند روزاسه وغیره هستند بعد از استفاده از چسب دچار آلرژی شوند. علاوه بر این افرادی که از داروهای موضعی رتینوئید برای درمان انواع دیگر آکنه استفاده میکنند، ممکن است بعد از استفاده از نوارهای منافذ پوست متوجه شوند که پوستشان تحریک یا دچار التهاب و درد شده است.
آیا لیزر درمانی میتواند جوش های سرسیاه را از بین ببرد؟
در سالهای اخیر، لیزر درمانی به یک گزینه محبوب برای از بین بردن جوشهای سرسیاه تبدیل شده است. طبق گفته وب سایت تخصصی AAENT، لیزر درمانی تولید چربی را کاهش میدهد، سلولهای مرده پوست را از بین میبرد و رشد باکتریها را در منافذ متوقف میسازد.
لیزر درمانی که تقریباً در 20 تا 30 دقیقه انجام میشود، یک روش ایمن و کم خطر است اما احتمال دارد باعث قرمزی خفیف، تورم یا سوختگی پوست شود که البته در عرض 24 ساعت از بین میروند. لازم است بلافاصله پس از درمان با لیزر یا نور درمانی از آفتاب دور بمانید.
طبق گفته انجمن آکادمی پوست آمریکا، برای گرفتن نتیجه از لیزر درمانی نیاز به جلسات طولانی مدت و متعدد در مطب یا کلینیک متخصص پوست دارید تا تمام جوشهای سرسیاه کاملاً از بین بروند.
درمان و تخلیه حرفه ای جوش های سر سیاه
اگرچه درمانهای موضعی و خانگی برای بیشتر افراد موثر است؛ اما برخی جوشهای سرسیاه بسیار مقاوم هستند و نیاز به تخلیه حرفهای دارند. تخلیه جوش سر سیاه توسط یک متخصص زیبایی یا متخصص پوست بهعنوان بخشی از درمان صورت، تضمین میکند که این نوع آکنه بهطور ایمن و کامل از بین میرود.
در طول فیشیال، یک متخصص پوست از بخار برای نرم کردن و از بین بردن آلودگیهایی که منافذ را مسدود کردهاند استفاده میکند. سپس، پس از تمیز کردن، متخصص از دستکش و پد پنبهای استفاده میکند تا با کمک ابزار پاککننده یا کیت کومدون، بهطور کامل کومدون و عوامل ایجادکننده جوش سر سیاه را استخراج کند.
لایهبرداری شیمیایی با گلیکولیک اسید (Glycolic acid) یک درمان حرفهای و گرانتر اما بسیار موثرتر برای جوشهای سرسیاه است که حتما باید توسط متخصص پوست انجام شود. کریستا ایچتن(Krista Eichten)، متخصص زیبایی در این زمینه میگوید: « گلیکولیک اسید از ساختار مولکولی کوچکی تشکیل شده که امکان نفوذ به لایههای عمیق پوست را دارد. این محلول پس از رسیدن به ریشه جوش سر سیاه، اسید چربی اضافی و سلولهای مرده پوست را از بین میبرد و در نتیجه باعث پوستی صافتر، روشنتر و جوانتر خواهد شد. گلیکولیک اسید یک لایهبردار حرفهای و موثر است که به تمیز نگه داشتن منافذ پوست بسیار کمک میکند. همچنین این ماده در به کاهش ظاهر خطوط ریز و چینوچروک، اصلاح بافت و ایجاد پوستی روشن و درخشان نیز تأثیرگذار است.»
کلام آخر
خلاصی از جوش سر سیاه بهدلیل اینکه عوامل آن کاملاً به شرایط محیطی و فردی بستگی دارد میتواند بسیار طاقت فرسا باشد؛ با اینحال همانطور که در این مطلب به برخی از سوالات رایج جواب دادیم، حتماً متوجه شدید که آنقدرها هم مقابله با این نوع آکنه سخت و چالش برانگیز نیست. فقط کافی است همیشه برای گرفتن بهترین نتیجه در مورد جوشهای سرسیاه با یک متخصص مشورت داشته باشید. متخصصان پوست روشهای مناسب برای آمادهسازی پوست را میدانند و میتوانند عمق منافذ پوست شما را به راحتی تشخص دهند و در نتیجه آنها میتوانند ایمنترین و موثرترین درمان و محصولی که برای پیشگیری و از بین بردن جوش سر سیاه میشود را ارائه دهند.
منبع: glam
