اگرچه هزاران تن روغن در دنیای مراقبت از پوست و مو وجود دارد و انتخاب میان اینهمه مواد طبیعی میتواند کمی گیجکننده باشد، اما نکته اصلی این است که فواید همه این روغنها یکسان نیستند. همچنین روغنهایی وجود دارند که برای هر نوع مو و پوستی مناسب نخواهد بود اما برخی روغنها نه تنها برای انواع پوست (حتی مستعد آکنه) و انواع مو مناسب هستند، بلکه فواید شگفتانگیزی دیگری نیز دارند. روغن آرگان دقیقاً یکی از این روغنها است. خواص روغن آرگان به حدی زیادی است که بسیاری از متخصصین پوست جهان آن را تائید و توصیه میکنند. پس بیایید برویم بررسی کنیم که دقیقا روغن آرگان چیست و چه فواید مفیدی برای پوست و مو دارد.
روغن آرگان چیست؟
روغن آرگان (Argan oil) که اغلب با نام طلای مایع از آن نام برده میشود، یکی از لوکسترین و همهکارهترین روغنهای طبیعی است. این روغن طلایی رنگ قرنهای زیادی است که بهدلیل خواص مغذی و شفابخش خود هم در زندگی سنتی مردم مراکش و هم در صنعت زیبایی مدرن جهانی مورد احترام است و تبدیل به یک عنصر اصلی شده است.
روغن آرگان یا اَرقان یک روغن گیاهی است که از هسته درخت آرگان (Argania spinosa) که بومی مراکش است، استخراج می شود. این روغن سرشار از اسیدهای چرب ضروری، آنتیاکسیدانها و ویتامین E است و بهدلیل خاصیت مرطوب کنندگی عمیق و ترمیمکنندگی آن، بسیار ارزشمند است. در حال حاضر دو نوع اصلی روغن آرگان وجود دارد:
- روغن آرگان آرایشی (Cosmetic Argan Oil): این روغن در ترکیبات محصولات مراقبت از پوست، مراقبت از مو و زیبایی استفاده میشود.
- روغن آرگان آشپزی (Culinary Argan Oil): این مدل بهصورت بو داده و فرآوری شده برای مصارف غذایی استفاده میشود .
با اینحال هر دو نوع این روغن از روشهای فشردهسازی تولید میشوند که در این روش بهصورت کاملاً سنت قدیمی روغن با دست توسط زنان محلی بربر (یکی از طوایف بزرگ شمال افریقا) استخراج و آماده میشود.
دکتر کنت هاو (Kenneth Howe)، متخصص پوست در زمینه استخراج این روغن میگوید: «به طور سنتی، استخراج روغن یک فرآیند پرس سرد است که این فرآیند با اعمال فشار مکانیکی و بدون حرارت انجام می شود. با این حال، امروزه بهدلیل محبوبیت و تقاضای فزاینده برای روغن آرگان، باعث وجود استخراج روشهای صنعتی شده است که در این روش از حلالها استفاده میکنند.
تاریخچه روغن آرگان
روغن آرگان در فرهنگ مراکشی ریشهای عمیق دارد که به قرنها قبل برمیگردد. این روغن که پیشترها به آن زیتالهرجان میگفتند، توسط زنان بومی بربر برای محافظت از پوست در برابر آبوهوای سخت کویر و درمان بیماریهایی مانند خشکی پوست، آکنه و درد مفاصل مورد استفاده قرار میگرفت. همچنین این روغن برای پخت و پز انواع غذاهای مراکشی مانند دیپ مراکشی که با بادام و عسل درست میشود، کاربرد دارد.
درخت آرگان بیشتر در جنوب غربی مراکش رشد میکند که ارتفاع آن از ۸ تا ۱۰ متر متفاوت است. میوه درخت آرگان کوچک و مدور، بیضی یا مخروطی است. در میوه تازه پوست ضخیمی سطح گوشته را پوشش میدهد. اطراف مغز را یک پوست سخت پوشانده که حدود ۲۵ درصد از وزن میوه تازه را تشکیل میدهد. هسته معمولاً حاوی یک تا سه مغز غنی از روغن آرگان است. بسته به روش استخراج، از ۳۰ تا ۵۰ درصد مغز روغن است.
علاقهی محققین بینالمللی به روغن آرگان در اوایل دهه 2000 افزایش یافت، زیرا مطالعات علمی، مزایای سلامتی و آرایشی این روغن را تایید کردند؛ در نتیجه در همان دوران روغن آرگان به سرعت راه خود را به محصولات زیبایی لوکس و آشپزخانههای سطح بالا در سراسر جهان پیدا کرد.
روغن آرگان در چه محصولاتی استفاده می شود؟
امروزه روغن آرگان یک عنصر محبوب و ممتاز است که در طیف وسیعی از محصولات مورد استفاده قرار میگیرد که عبارتند از:
- محصولات مراقبت از مو: مانند شامپو، نرمکننده، ماسک مو و سرم
- محصولات مراقبت از پوست: مانند روغنهای صورت، مرطوبکنندهها، کرمهای ضدپیری، پاککنندهها و ضدآفتابها
- لوازم آرایشی: مانند بالم لب، کرم پودر و پرایمر
- محصولات مراقبت از بدن: مانند لوسیون، صابون، روغن بدن و اسکراب.
- محصولات مراقبت از ناخن: مانند روغنهای کوتیکول و تقویتکننده ناخن
- محصولات آشپزی: مانند سسهای سالاد، روغنهای پختوپز و مکملهای غذایی
بهترین برندهای روغن آرگان چیست؟
انتخاب بهترین برند روغن آرگان (چه برای استفاده آرایشی و چه برای پختوپیز) کاملاً به نیازهای افراد بستگی دارد. با اینحال برخی از برندها بهدلیل خلوص بالا، کیفیت متمایز و حفظ خاصیت در بین برندها محبوب و پرفروشتر هستند که شامل موارد زیر میشود:
- برند Josie Maran: پیشگام در تولید روغن آرگان لوکس به ویژه در زمینه مراقبت از پوست و مو است که بهدلیل داشتن فرمولاسیون 100 درصد آلی خاص شناخته میشود.
- برند The Ordinary: روغن آرگان مراکشی 100% ارگانیک با پرس سرد، که در عین حال که کیفیت بالایی دارد از نظر قیمت نیز بسیار مقرونبهصرفه است و عمدتاً برای محصولات مراقبت از پوست کاربرد دارد.
- برند Pura D’Or: این برند طیف وسیعی از محصولات مراقبت از مو را با شیوهای کاملاً طبیعی و با حفاظت از محیط زیست تولید میکند
- برند Moroccanoil: این برند به خاطر روغن درمان برای مو بسیار معروف است که روغن آرگان را با سیلیکونها برای حالت دادن و براق شدن موها، ترکیب میکند.
- برند ZineGlob: این برند مبتنی بر روغن آرگان مراکشی را برای مصارف خوراکی و آشپزی تولید میکند که کاملاً اصیل و بهطور سنتی فرآوری میشود.
به خاطر داشته باشید که همیشه به دنبال برندهایی باشید که دارای پرس سرد، دارای گواهی ارگانیک و 100% خالص و بدون عطر و یا اسانس هستند.
فواید روغن آرگان برای مو
روغن آرگان دقیقاً مانند یک جانم مقدس برای موها است، بهویژه برای کسانی که با خشکی، موخوره و آسیبدیگی مو دست و پنجه نرم میکنند. از فواید روغن آرگان برای مو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- هیدراتاسیون عمیق: اسیدهای چرب موجود در روغن به حفظ رطوبت کمک میکنند در نتیجه از خشکی و شکننده شدن تارهای مو به شدت جلوگیری میشود.
- درمان شوره سر: بهدلیل میزان بالا ویتامین E و آنتیاکسیدان شامپوهای دارای روغن آرگان میتوانند شوره و پوستههای خشک را بدون آسیب به سر و با آبرسانی به تار موها، از بین ببرند.
- کنترل موخوره: بهدلیل خاصیت مرطوبکنندگی طبیعی که آرگان دارد، میتواند در کنترل مو خوره و رشد سالم مو بسیار موثر باشد. علاوه بر این آرگان میتواند کوتیکولهای مو نفوذ کند و نه تنها از وز کردن آن جلوگیری کند بلکه باعث درخشندگی و نرمی بیشتر مو نیز شود.
- درمان ریزش مو: استفاده منظم از محصولات حاوی آرگان نه تنها باعث جلوگیری از ریزش مو میشود بلکه طبق تجربه بسیاری از افراد و داشتن ویتامین E میتواند باعث رشد موهای جدید نیز شود.
- محافظت در برابر حرارت: روغن آرگان بهدلیل داشتن آنتیاکسیدان بهعنوان یک سپر طبیعی در برابر حرارت و گرما عمل میکند و میتواند از آسیبهای سشوار، برس حرارتی و حتی آفتاب به مو جلوگیری کند.
فواید روغن آرگان برای پوست
ماریسا گارشیک (Marisa Garshick)، متخصص پوست توضیح میدهد که اگرچه روغن آرگان بیشتر به دلیل مفید بودن برای پوستهای خشک و کدر شناخته شده است، اما این روغن خاصیت زیادی برای درمان جوش و آکنه نیز دارد؛ زیرا غیر کومدونزا است و باعث ایجاد احساس چربی در پوست نمیشود. این ویژگی نه تنها بیخطر است، بلکه میتواند برای انواع پوست نیز مفید باشد. بنابراین چه پوست شما چرب باشد چه خشک و یا حساس، روغن آرگان میتواند به زیبایی بیشتر آن کمک کند.
غنی از آنتی اکسیدان ها
روغن آرگان سرشار از آنتیاکسیدانهایی است که به محافظت پوست در برابر آسیبهای محیطی کمک میکند. این روغن حاوی ویتامین E است که هم به از بین بردن رادیکالهای آزاد کمک میکند و هم باعث حفظ جوانی و بازسازی سلولهای پوست میشود. همچنین آنتیاکسیدانها با رادیکالهای آزاد مبارزه میکنند و باعث کاهش خطوط ریز و چینوچروک پوست خواهند شد.
غنی از اسیدهای چرب
آرگان بسیار غنی از اسیدهای چرب است. حدود 95درصد این روغن از اسیدهای چرب تشکیل میشود که قطعاً میتواند رطوبت و تغذیه پوست را به خوبی فراهم کند. این در حالی است که بهدلیل مرطوبکنندگی عمیق باعث مسدود شدن منافذ پوستی نمیشود؛ زیرا غیر کومدونزا است.
ضد التهاب
یکی دیگر از مزایای اسیدهای چرب مانند اسید اولئیک و لینولئیک این است که آنها ضد التهاب هستند. گارهیک میگوید: «این نه تنها آن را به گزینهای برای تسکین پوست تحریکشده تبدیل میکند، بلکه به دلیل این خواص ضدالتهابی، برای آکنه نیز در نظر گرفته میشود، زیرا غیر کومدوژنیک تلقی میشود و باعث ایجاد احساس چربی در پوست نمیشود.
گارشیک میگوید: «بهطورکلی، روغن آرگان را میتوان برای انواع پوست استفاده کرد، زیرا افرادی که پوست خشک دارند از خواص مرطوبکنندگی آن بهره میبرند، در حالیکه برای افرادی که پوست چرب دارند قابل استفاده است؛ زیرا سبک وزن است و احساس چربی در پوست ایجاد نمیکند. باز هم، این یک تصور غلط رایج است که فقط پوست خشک نیاز به رطوبت دارد. پوست همه افراد به رطوبت نیاز دارد.»
علاوه بر این روغن آرگان برای التهاب اگزما، پسوریازیس و آفتاب سوختگی عالی است و میتواند در طول زمان استفاده مداوم و منظم به بهبود بافت پوست و کاهش زخم و اسکار نیز کمک کند.
خواص روغن آرگان برای مصرف مواد غذایی
روغن آرگان برای مصارف خوراکی غلیط و از نظر طعم، مزهای خاکی مانند دارد که برای پخت بسیاری از غذاها عالی است. این در حالی است که استفاده از این روغن فواید بیشماری برای سلامتی دارد که برخی از آنها عبارتند از:
- سلامت قلب: سرشار از اسید اولئیک و اسید لینولئیک است که به کاهش کلسترول بد کمک میکند.
- آنتی اکسیدانها: حاوی استرولها و پلیفنولها است که با التهاب و استرس مبارزه میکند.
- هضم: به طور سنتی برای کمک به اختلالات گوارشی و افزایش تولید صفرا از آرگان استفاده میشود.
- پشتیبانی از سیستم ایمنی: بهدلیل داشتن ویتامین E باعث افزایش این ویتامین در بدن میشود که نه تنها عملکرد سیستم ایمنی را افزایش میدهد بلکه از سلولها در برابر انواع آسیبها نیز محافظت میکند.
مضرات استفاده از روغن آرگان
در بیشتر موارد، روغن آرگان هیچگونه عوارض جانبی ندارد. گارشیک در این زمینه میگوید: «بهطورکلی بسیاری از افراد بدون هیچ مشکلی از این روغن استفاده میکنند اما احتمال بروز حساسیتهای خفیفی در برخی از افراد وجود دارد. علاوه بر این افرادی که بیماری التهابی پوست نیز دارند باید با احتیاط از این روغن استفاده کنند. بهعنوان افرادی که مبتلا به درماتیت سبوره (درماتیت سبورئیک) هستند با استفاده از این روغن، التهاب پوستشان تشدید مییابد.
نحوه استفاده از روغن آرگان برای مو
استفاده از روغن آرگان در روتین روزانه اگر بهدرستی استفاده شود، میتواند منجر به تغییرات بسیار خوبی شود. بههمین خاطر در استفاده از این روغن نکات زیر را رعایت کنید:
- برای درمان مو خوره و افزایش درخشندگی مو کافی است چند قطره از روغن را روی موهای مرطوب بمالید و بیشتر نوک موها را با این روغن ماساژ دهید.
- برای تقویت رشد و تسکین خشکی پوست هفتهای یک بار روغن را روی کل سر به آرامی ماساژ دهید.
- برای آبرسانی عمیق و ترمیم موهای آسیب دیده میتوانید آرگان را با روغن نارگیل یا کرچک مخلوط کنید و بگذارید یک شب تا صبح بماند.
- برای محافظت از مو در مقابل حرارت کافی است چند قطره را روی نوک انگشتان بریزید و روی موی مرطوب ماساژ دهید. (برای جلوگیری از چرب شدن مو حتما مقدار کم استفاده کنید و به مدت بسیار کوتاه ماساژ دهید.)
نحوه استفاده از روغن آرگان برای پوست
وقتی صحبت از مراقبت از پوست با استفاده از روغن آرگان میشود، معمولاً استفاده مداوم توصیه میشود. همچنین مقدار مصرف در روتین پوست بیشتر از مقدار مورد نیاز برای روتین مو است.
- اگر بهعنوان مرطوبکننده از آرگان استفاده میکنید، 2 تا 3 قطره را روی پوست تمیز صبح و شب بزنید.
- میتوانید 1 تا 2 قطره از روغن آرگان را به منظور تقویت بیشتر با کرم و سرم مخلوط کنید.
- برای آبرسانی لبها و زیر چشم 1 تا 2 قطره استفاده کنید و آن را به آرامی ماساژ دهید.
- برای کاهش قرمزی و التهاب پوست 3 تا 4 قطره را در روز و شب استفاده کنید.
- برای درمان لکه روغن را روی لکههای خشک، جای زخم و آکنه تا زمان محو شدن آنها بهطور مرتب و مداوم استفاده کنید.
چگونه روغن آرگان اصل را بشناسیم؟
متاسفانه بازار پر از روغنهای تقلبی و رقیق است، که میتواند تشخیص روغن آرگان اصل را بسیار سخت کند. با اینحال در نظر گرفتن چند نشانه میتواند در یافتن روغن اصل به شما خیلی کمک کند.
- قیمت روغن آرگان 100درصد طبیعی اصلا ارزان نیست، بنابراین کاملاً به قیمتهای پایین شک کنید.
- مواد تشکیلدهنده روغن آرگان فقط شامل روغن هسته آرگانیا اسپینوزا (Spinosa Kernel Oil) است و دیگر هیچ!
- روغنهای آرگان اصل برای محافظت در برابر اشعه ماوراء بنفش در بطریهای شیشهای تیره عرضه میشوند.
- روغن تصفیه و ارگانیک هیچگونه بویی ندارد.
- روغن بافتی کاملاً یکدست و نرم دارد (شل و آبکی نیست) که با سرعت جذب میشود و هیچگونه اثری از چربی باقی نمیگذارد.
- برای اعتماد بیشتر بهدنبال گواهینامههایی مانند ECOCERT، USDA Organic یا Fair Trade روی شیشه محصول باشید.
سخن پایانی
روغن آرگان فقط یک روند زیبایی زودگذر نیست، بلکه یک گنج بیانتها است که چه به دنبال موهای ابریشمی باشید، چه پوستی درخشان بخواهید قطعاً این روغن آن را به شما ارائه میدهد. از آیینهای باستانی مراکش گرفته تا قفسههای زیبایی مدرن امروزی و آشپزخانههای لذیذ، روغن آرگان نمادی از تغذیه، سنت و تجمل طبیعی است. بنابراین اگر بهدنبال یک شگفتانگیز چندوظیفهای هستید که معادل اکسیر زیبایی و لذت آشپزی باشد، با خیال راحت به سراغ این روغن طبیعی بروید و مطمئن باشید اگر یک محصول کاملاً ارگانیک و طبیعی را بیابید، قطعا از معجزه این روغن سورپرایز خواهید شد.
